اسمارت / فصل I / §7
فرمول مشابه کسینوس — صورت (C)
قانون سینوس فقط sin B را میدهد؛ فرمول مشابه cos B را نیز میدهد. با هر دو مؤلفه، atan2 ابهام مکمل را برطرف میکند.
پیش از شروع: نماد و واحد
a، b، c اضلاع زاویهای و A، B، C زاویههای رأس مقابلاند. طول کمان برابر شعاع ضرب در زاویهٔ رادیانی است. مثلث معمول را محدب و غیرمنحط با کمانهای کوتاه میگیریم.
روابط اصلی
فرمول مشابه
01
دلیل نیاز به فرمول مشابه
قانون سینوس فقط sin B را میدهد؛ فرمول مشابه cos B را نیز میدهد. با هر دو مؤلفه، atan2 ابهام مکمل را برطرف میکند.
02
جانشینی بدون شکل اضافی
قانون کسینوس برای b را بنویسید و cos a را از صورت بنیادی جایگزین کنید. در اثبات پایین عاملگیری و حذف sin c به طور کامل آمده است؛ این عامل در مثلث معمول مثبت است.
شکل و ساخت هندسی
استنتاج پیوسته
کارگاه اثبات ←Smart I §7, formula (C)
1. قانون کسینوس برای b
قانون کسینوس را با ضلع روبهروی B مینویسیم و جملهٔ شامل cos B را جدا میکنیم.
2. جانشینی روشن
در صورت، cos a را از قانون کسینوس بنیادی جایگزین میکنیم؛ هر جمله را پیش از سادهسازی نگه میداریم.
3. استخراج عامل
دو جملهٔ اول برابر cos b sin² c هستند. عامل sin c را استخراج و تقسیم میکنیم؛ این عامل در مثلث غیرمنحط مثبت است.
مثال حلشده و کنترل نتیجه
کاربرد تألیفی
دادهها: در هشتک با سه ضلع 90 درجه، هر دو طرف فرمول مشابه را حساب کنید. آیا رابطه B = 90 درجه را تأیید میکند؟
خواسته: نتیجه را با روابط همین درس و کنترل واحدها به دست آورید.
- گام 1
ابتدا قرارداد علامتها و دادههای معلوم را مشخص کنید؛ سپس رابطهٔ متناسب را انتخاب کنید.
- گام 2
پس از جایگذاری و سادهسازی، نتیجهٔ زیر به دست میآید. شرایط وجود و ربع را نیز کنترل کنید.
نتیجهٔ نهایی در رابطهٔ بالا آمده است؛ زاویه و طول را با یکدیگر مخلوط نکنید.
خودآزمایی
در هشتک با سه ضلع 90 درجه، هر دو طرف فرمول مشابه را حساب کنید. آیا رابطه B = 90 درجه را تأیید میکند؟
تمرین تألیفی
نمایش پاسخ و مقایسه
فرضها و دامنهٔ اعتبار روابط این درس را بنویسید و یک حالت ویژه را با جایگذاری مستقیم بررسی کنید.
تمرین تألیفی